हेलसिंकी । ओउलू (फिनलंड) । नगरी नगरी :
विद्युत ऊर्जा थेट हवेतून पाठवता येऊ शकते का? या प्रश्नाचे उत्तर शोधण्यासाठी फिनलंडमधील शास्त्रज्ञ महत्त्वपूर्ण संशोधन करत आहेत. अल्ट्रासोनिक ध्वनीलहरी, लेझर प्रणाली आणि रेडिओ-फ्रिक्वेन्सी तंत्रज्ञानाच्या मदतीने हवेतून वीज प्रसारित करण्याचे प्रयोग सुरू आहेत.
(Technolgy) ‘अॅकौस्टिक चॅनेल’ तंत्रज्ञानाचा प्रयोग
युनिव्हर्सिटी ऑफ हेलसिंकी आणि युनिव्हर्सिटी ऑफ ओउलू येथील संशोधक उच्च-तीव्रतेच्या अल्ट्रासोनिक ध्वनीलहरींचा वापर करून हवेत तात्पुरता ‘मार्ग’ तयार करण्याचा प्रयत्न करत आहेत.
या पद्धतीला “अॅकौस्टिक चॅनेल” असे म्हटले जाते. पारंपरिक तारा किंवा केबलऐवजी ध्वनीलहरींच्या साहाय्याने विद्युत प्रवाहाला दिशा दिली जाते. सध्या हे तंत्रज्ञान प्रयोगशाळा स्तरावर असले तरी भविष्यात प्लग, सॉकेट किंवा वायरशिवाय उपकरणे चालवणे शक्य होऊ शकते.
(Technolgy) लेझरद्वारे ऊर्जा हस्तांतरण
फिनलंडमधील काही खासगी कंपन्या लेझर-आधारित ऊर्जा हस्तांतरण प्रणाली विकसित करत आहेत. या तंत्रज्ञानात केंद्रित प्रकाशकिरणांच्या साहाय्याने दूरस्थ उपकरणांना वीज पुरवली जाते. विशेषतः अणुऊर्जा केंद्रे किंवा उच्च-दाब वीज प्रकल्पांसारख्या संवेदनशील ठिकाणी, जिथे विद्युत विलगीकरण आवश्यक असते, तेथे ही पद्धत अत्यंत उपयुक्त ठरू शकते.
(Technolgy) रेडिओ-फ्रिक्वेन्सी ऊर्जा संकलन
याशिवाय, रेडिओ-फ्रिक्वेन्सी (RF) ऊर्जा संकलन तंत्रज्ञानावरही संशोधन सुरू आहे. या पद्धतीत वातावरणातील विद्युतचुंबकीय संकेत पकडून लहान उपकरणांना ऊर्जा पुरवली जाते.
ही प्रणाली विशेषतः सेन्सर्स आणि इंटरनेट-ऑफ-थिंग्ज (IoT) उपकरणांसाठी उपयुक्त ठरू शकते, ज्यामुळे डिस्पोजेबल बॅटरीवरील अवलंबित्व मोठ्या प्रमाणात कमी होईल.
(Technolgy) ऊर्जा वितरणात क्रांतीची शक्यता
अल्ट्रासोनिक, लेझर आणि रेडिओ-फ्रिक्वेन्सी या तिन्ही तंत्रज्ञानातील प्रगतीमुळे भविष्यात वीजपुरवठा अधिक सुरक्षित, कार्यक्षम आणि लवचिक पद्धतीने करता येण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
ऊर्जा वितरणाच्या पारंपरिक पद्धतींमध्ये बदल घडवत औद्योगिक आणि तांत्रिक क्षेत्रात नवे युग सुरू होण्याचे संकेत या संशोधनातून मिळत आहेत.
