🟥 ३१ मार्च महत्वाच्या घटना :
🔹 १६६५ : मिर्झा राजे जयसिंग आणि दिलेरखान पठाण यांनी छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या ताब्यातील पुरंदर किल्ल्यावर वेढा घालण्यास सुरुवात केली. या मोहिमेमुळे पुढे ऐतिहासिक पुरंदर तह झाला, ज्याचा मराठा साम्राज्याच्या राजकारणावर मोठा परिणाम झाला.
🔹 १८६७ : डॉ. आत्माराम पांडुरंग यांनी मुंबईत प्रार्थना समाजाची स्थापना केली. या संस्थेने समाजसुधारणेचे कार्य करत अंधश्रद्धा, जातिभेद याविरोधात मोठी चळवळ उभी केली.
🔹 १८८९ : पॅरिसमध्ये जगप्रसिद्ध आयफेल टॉवरचे उद्घाटन झाले. अभियंता गुस्ताव आयफेल यांच्या नेतृत्वाखाली उभारलेला हा टॉवर आज फ्रान्सची ओळख मानला जातो.
🔹 १९०१ : पहिली मर्सिडीज कार तयार करण्यात आली. ही कार ऑस्ट्रियन व्यावसायिक एमिल जेलिनेक यांच्या मुलगी ‘मर्सिडीज’ हिच्या नावावरून ओळखली जाऊ लागली.
🔹 १९६४ : मुंबईतील विजेवर चालणाऱ्या ट्राम सेवा बंद करण्यात आल्या. शहराच्या वाहतूक व्यवस्थेतील हा एक महत्त्वाचा बदल होता.
🔹 १९६६ : रशियाने ‘ल्यूना-१०’ हा चंद्राभोवती फिरणारा पहिला कृत्रिम उपग्रह अंतराळात सोडला. अंतराळ संशोधनाच्या क्षेत्रातील हा मोठा टप्पा होता.
🔹 १९७० : १२ वर्षे अंतराळात भ्रमण केलेले ‘एक्सप्लोअरर-१’ हे पहिले अमेरिकन उपग्रह पृथ्वीच्या कक्षेत परतले. हे अंतराळ संशोधनातील ऐतिहासिक यश मानले जाते.
🔹 १९९० : भारतीय राज्यघटनेचे शिल्पकार डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांना मरणोत्तर ‘भारतरत्न’ हा सर्वोच्च नागरी सन्मान प्रदान करण्यात आला.
🔹 १९९७ : प्रसिद्ध खगोलशास्त्रज्ञ डॉ. जयंत विष्णू नारळीकर यांना विज्ञान प्रसारासाठी युनेस्कोचा ‘कलिंग पुरस्कार’ देण्यात आला.
🟩 ३१ मार्च जन्मदिन
🔸 १५०४ – गुरू अंगद देव
शिख धर्माचे दुसरे गुरू. गुरुमुखी लिपीचा प्रसार करून त्यांनी शीख धर्म अधिक संघटित केला.
🔸 १५९६ – रेनें देंकार्त
फ्रेन्च तत्त्वज्ञ व गणितज्ञ. “I think, therefore I am” या तत्त्वज्ञानासाठी प्रसिद्ध.
🔸 १८४३ – अण्णासाहेब किर्लोस्कर
मराठी रंगभूमीचे जनक. त्यांनी मराठी नाटकांना नवे रूप दिले.
🔸 १८६५ – आनंदीबाई जोशी
भारताच्या पहिल्या महिला डॉक्टर. महिलांच्या शिक्षणासाठी प्रेरणादायी व्यक्तिमत्व.
🔸 १८७१ – गंगाधर देशपांडे
स्वातंत्र्य चळवळीतील सक्रिय कार्यकर्ते, कर्नाटकसिंह म्हणून ओळख.
🔸 १८७२ – सर्गेई डायघिलेव्ह
रशियन कलावंत; ‘बॅलेट्स रसेस’चे संस्थापक.
🔸 १९३४ – कमला सुरय्या
प्रसिद्ध कवी व लेखिका; सामाजिक विषयांवर प्रभावी लेखन.
🔸 १९३८ – शीला दीक्षित
दिल्लीच्या माजी मुख्यमंत्री; राजधानीच्या विकासात मोठे योगदान.
🔸 १९७२ – इव्हान विल्यम्स
ट्विटरचे सहसंस्थापक; सोशल मीडियाच्या क्रांतीतील महत्त्वाचे नाव.
🔸 १९७८ – हम्पी कोनेरू
भारतीय बुद्धिबळपटू; आंतरराष्ट्रीय स्तरावर उल्लेखनीय कामगिरी.
🟦 ३१ मार्च जागतिक दिनविशेष व त्यांचे महत्त्व
🌍 जागतिक बॅकअप दिवस (World Backup Day)
डिजिटल युगात डेटा सुरक्षित ठेवण्याबाबत जागरूकता निर्माण करण्यासाठी हा दिवस साजरा केला जातो. महत्त्वाच्या फाइल्सचा बॅकअप घेण्याची सवय लावण्यावर भर दिला जातो.
🌈 आंतरराष्ट्रीय ट्रान्सजेंडर दृश्यमानता दिन
ट्रान्सजेंडर व्यक्तींचे हक्क, सन्मान आणि समाजातील स्वीकार यासाठी जागरूकता निर्माण करण्याचा उद्देश.
🗼 ईफेल टॉवर दिवस
जगप्रसिद्ध वास्तू आयफेल टॉवरच्या उद्घाटनाच्या स्मरणार्थ हा दिवस साजरा केला जातो.
✊ सीझर चावेझ दिवस
अमेरिकेतील कामगार चळवळीचे नेते सीझर चावेझ यांच्या कार्याची आठवण म्हणून हा दिवस पाळला जातो.
