आंतरराष्ट्रीय । १२.०२ । वृत्तसंस्था :
( Donald Trump) अमेरिकेने परदेशातील औद्योगिक उत्पादनाच्या वाढत्या प्रमाणाबाबत मोठे पाऊल उचलत नवी व्यापार तपासणी सुरू केली आहे. या तपासणीमध्ये भारतासह सोळा मोठ्या अर्थव्यवस्थांचा समावेश करण्यात आला असून या निर्णयामुळे आंतरराष्ट्रीय व्यापार क्षेत्रात मोठी चर्चा सुरू झाली आहे.
अमेरिकेत माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या प्रशासनाने ही नवी तपासणी सुरू केली असून ती १९७४ च्या व्यापार कायद्यातील कलम ३०१ अंतर्गत करण्यात येत आहे. बुधवारी या तपासणीची अधिकृत सुरुवात करण्यात आली. अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाने आर्थिक आपत्कालीन परिस्थितीचा आधार घेऊन लावण्यात आलेले काही जुने आयात शुल्क रद्द केल्यानंतर हा निर्णय घेण्यात आल्याचे सांगितले जात आहे.
(Donald Trump) अमेरिकेचे व्यापार प्रतिनिधी जेमीसन ग्रियर यांनी अधिकृत घोषणा करत सांगितले की, या तपासणीनंतर संबंधित देशांकडून येणाऱ्या वस्तूंवर अमेरिका नव्या आयात शुल्काची शक्यता तपासणार आहे.
तपासणीच्या कक्षेत कोणते देश?
या तपासणीत अमेरिकेचे अनेक महत्त्वाचे व्यापार भागीदार देश समाविष्ट आहेत. त्यामध्ये चीन, युरोपियन संघ, मेक्सिको, भारत, जपान, दक्षिण कोरिया आणि तैवान यांचा समावेश आहे. याशिवाय स्वित्झर्लंड, नॉर्वे, इंडोनेशिया, सिंगापूर, थायलंड, मलेशिया, कंबोडिया, व्हिएतनाम आणि बांगलादेश हे देशही तपासणीच्या कक्षेत आले आहेत.
उत्पादन क्षमतेबाबत अमेरिकेची चिंता
समाचार संस्था ब्लूमबर्गच्या वृत्तानुसार, पत्रकारांशी बोलताना जेमीसन ग्रियर यांनी सांगितले की अनेक देशांनी औद्योगिक उत्पादन क्षमता इतकी वाढवली आहे की ती स्थानिक किंवा जागतिक मागणीशी सुसंगत राहिलेली नाही. परिणामी मोठ्या प्रमाणावर अतिरिक्त उत्पादन अमेरिकेसारख्या बाजारात पाठवले जात आहे.
(Donald Trump) अमेरिकेचे म्हणणे आहे की अशा परिस्थितीत देशातील औद्योगिक पाया कमकुवत होत असून स्थानिक उद्योगांवर त्याचा विपरीत परिणाम होत आहे. त्यामुळे आता आवश्यक पुरवठा साखळी पुन्हा अमेरिकेतच उभी करण्यावर प्रशासन भर देत आहे. यामुळे अमेरिकन कामगारांसाठी चांगल्या उत्पन्नाच्या नोकऱ्या निर्माण करण्याचा उद्देशही असल्याचे ग्रियर यांनी स्पष्ट केले.
अमेरिकन उद्योगांवर परिणाम
अधिक उत्पादनामुळे अनेक विदेशी देशांत तयार होणारा अतिरिक्त माल इतर देशांमध्ये निर्यात केला जात असल्याचे अमेरिकेचे म्हणणे आहे. याचा परिणाम अमेरिकेतील स्थानिक उद्योगांवर होत असून काही क्षेत्रांत नवे कारखाने उभारण्याच्या किंवा विस्ताराच्या योजना थांबल्या आहेत. काही उद्योगांमध्ये अमेरिकेची उत्पादन क्षमता घटली असून ती परदेशी स्पर्धकांच्या तुलनेत मागे पडल्याचेही सांगितले जात आहे.
भारत-अमेरिका व्यापार करार
दरम्यान, अलीकडेच भारत आणि अमेरिका यांच्यात द्विपक्षीय व्यापार कराराची घोषणा झाली आहे. या करारानंतर ट्रम्प प्रशासनाने भारतावर लावलेले आयात शुल्क ५० टक्क्यांवरून १८ टक्क्यांपर्यंत कमी केले आहे. अमेरिकेच्या म्हणण्यानुसार, भारताने रशियाकडून तेल खरेदी कमी करण्याचे आश्वासन दिल्यानंतर हा निर्णय घेण्यात आला.
या व्यापार कराराचे संपूर्ण तपशील अद्याप सार्वजनिक झालेले नसले तरी दोन्ही देशांनी त्याला ऐतिहासिक करार म्हटले आहे. या करारामुळे भविष्यात भारत-अमेरिका व्यापार संबंध अधिक मजबूत होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
